Voor de schenkbelasting is "kind" een ruimer begrip dan veel mensen denken. Onder kind verstaat de Belastingdienst niet alleen het eigen biologische en juridische kind, maar ook stiefkinderen, pleegkinderen die als eigen kind zijn opgevoed, en sinds 2023 ook biologische kinderen zonder juridische band met de schenker. Dat betekent dat de gunstige jaarvrijstelling van € 6.908 en de eenmalig verhoogde vrijstellingen breder van toepassing zijn dan een eerste lezing van de wet doet vermoeden.
Het stiefkind: voorwaardelijk gelijk.
Een stiefkind is een kind van de partner van de schenker, zonder dat de schenker dat kind heeft geadopteerd. Voor de schenkbelasting wordt dat kind beschouwd als eigen kind, mits de schenker met de ouder van het stiefkind getrouwd is of geregistreerd partnerschap heeft. Bij overlijden of scheiding van de schenker en de stiefouder loopt deze gelijkstelling niet automatisch door.
Voorbeeld: een man hertrouwt op zijn vijftigste met een vrouw die een dochter van 18 heeft. Vanaf het huwelijk geldt die dochter voor de schenkbelasting als zijn kind. Schenkt hij haar € 30.000 voor haar studie, dan geldt de eenmalig verhoogde vrijstelling van € 33.129, mits zij tussen 18 en 40 jaar is. Belastbaar: nul. Zonder de stiefkind-gelijkstelling zou ze in tariefgroep 2 vallen, vrijstelling € 2.769, en zou er over € 27.231 schenkbelasting verschuldigd zijn van 30% = € 8.169.
Bij overlijden van de stiefouder eindigt het partnerschap. De gelijkstelling met "kind" loopt door voor schenkingen die al gedaan zijn, maar nieuwe schenkingen na het overlijden vallen weer terug in tariefgroep 2, tenzij er adoptie heeft plaatsgevonden.
Het pleegkind: vijf jaar als drempel.
Een pleegkind is een kind dat als eigen kind onderhouden en opgevoed is in het gezin van de schenker, gedurende minstens vijf jaar voor het 21e levensjaar. Wie aan die eis voldoet, telt fiscaal als eigen kind, ook na het overlijden van de pleegouder, en blijvend.
De praktijk: de Belastingdienst vraagt bij grotere schenkingen of erfenissen bewijs voor het pleegkind-schap. Dat kan zijn: inschrijving op hetzelfde adres in de Basisregistratie Personen, jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting met het kind als deelgenoot van het huishouden, schoolinschrijvingen, getuigenverklaringen van familie of buren. Hoe duidelijker het bewijs, hoe minder discussie.
Het biologische kind zonder juridische band: een wijziging sinds 2023.
Tot 2023 viel een biologisch kind van een schenker die niet juridisch erkend was (zonder rechterlijke vaststelling van het vaderschap, zonder erkenning bij de geboorte) in tariefgroep 2, samen met vrienden en buren. De wet is per 1 januari 2023 aangepast: een biologisch kind, ook zonder juridische band, valt voortaan onder tariefgroep 1 voor de schenkbelasting. De jaarvrijstelling van € 6.908 geldt, het tarief van 10% over de eerste schijf geldt, de eenmalig verhoogde vrijstellingen gelden.
Het bewijs: een DNA-test of een rechterlijke vaststelling. De Belastingdienst neemt geen genoegen met "iedereen weet dat". Voor wie een biologisch maar niet juridisch kind heeft en wil schenken, is een rechterlijke vaststelling van het vaderschap een vrij eenvoudig fiscaal instrument geworden, en het regelt tegelijk de erfopvolging.
De combinatie: stiefkind en pleegkind.
Wie als kind in het gezin van een stiefouder opgroeit (vijf of meer jaar voor het 21e levensjaar), telt zowel als stiefkind én als pleegkind. Bij overlijden van de stiefouder valt het stiefkind-criterium weg, maar het pleegkind-criterium blijft staan. Dat is dus de veiligste juridische positie voor familieleden waar de juridische band niet automatisch geregeld is.
Wat de wet niet doet.
Ondanks de gelijkstellingen: een echtgenoot van een eigen kind (schoonzoon, schoondochter) blijft in tariefgroep 2. Een schenking aan de schoondochter telt niet als schenking aan eigen kind, ook niet als zij sinds jaren tot het gezin behoort. Voor schenkingen tussen schoonouders en schoonkinderen geldt dus het tarief van 30% boven de vrijstelling van € 2.769.
De praktische omweg: schenken aan het eigen kind, dat het zelf doorgeeft of besteedt aan zijn of haar partner. Geen verdere schenkbelasting verschuldigd over de overdracht binnen het huwelijk (mits in gemeenschap van goederen of duidelijk afgesproken).
De les in één zin.
De Belastingdienst hanteert een bredere definitie van "kind" dan veel mensen veronderstellen. Wie in een samengesteld gezin leeft, of wie een kind heeft zonder juridische erkenning, vindt in deze definities vaak ruimte om schenkingen te doen tegen het gunstige tarief, met een mogelijke besparing van duizenden tot tienduizenden euro's. Wel: het bewijs moet steekhoudend zijn.
Reken jouw situatie door op de rekentool: kies de juiste relatie, zie het tariefverschil. Tarieven 2026.