Geld naar een goed doel laten gaan is de meest eenvoudige fiscale schenking die de Nederlandse wet kent. Een ANBI, Algemeen Nut Beogende Instelling, betaalt geen schenkbelasting over wat het ontvangt. Een schenker mag de gift in veel gevallen aftrekken van de inkomstenbelasting. Voor wie ooit overweegt om bij leven of bij overlijden een bedrag aan een goed doel te geven, levert de juiste vorm meer op dan de meeste mensen vermoeden.
De aftrek en haar grenzen.
Voor een gewone gift aan een ANBI geldt een drempel: 1% van het verzamelinkomen (met een minimum van € 60) en een maximum van 10% van het verzamelinkomen. Wie € 80.000 verzamelinkomen heeft, kan tussen € 800 en € 8.000 aan giften aftrekken in box 1, mits het verschil tussen de gegeven bedragen en de drempel positief is. Effectief belastingvoordeel: het marginale tarief in box 1, doorgaans 37% of 49,5%.
Een gift van € 5.000 aan een ANBI in 2026, bij verzamelinkomen € 80.000: drempel € 800, aftrekbaar deel € 4.200. Belastingvoordeel bij marginaal tarief 37%: € 1.554. De netto kostprijs van € 5.000 weggeven is voor de gever ongeveer € 3.446.
De periodieke gift en wat er per 2024 wijzigde.
Voor wie meer wil weggeven en de drempel-met-maximum dwingt, bestaat de periodieke gift. Een schenker verplicht zich notarieel of via onderhandse akte om minimaal vijf jaar achtereen een vast bedrag aan een specifieke ANBI te geven. Voor periodieke giften vervalt de drempel en het maximum: het volledige bedrag is aftrekbaar.
Vanaf 2025 (en in 2026) geldt voor periodieke giften een fors verruimd plafond: maximaal € 1.500.000 per huishouden per jaar mag als periodieke gift worden afgetrokken. Tot en met 2024 was dit nog € 250.000. De verhoging staat in samenhang met het afschaffen van de regeling "geven vanuit de bv": het is voor zeer vermogenden niet meer zo aantrekkelijk om via een vennootschap te schenken, en als gedeeltelijke compensatie is de privé-periodieke gift verruimd.
Voor het overgrote deel van schenkers verandert deze verhoging niets, omdat de €250.000 al ruim boven de normale schenkingsgrenzen lag. Voor zeer vermogenden met grote ANBI-ambities is het wel een instrument geworden om in één levensloop substantieel meer fiscaal aftrekbaar weg te geven.
Een periodieke gift van € 5.000 per jaar gedurende vijf jaar aan een ANBI: jaarlijks € 5.000 volledig aftrekbaar, geen drempel. Bij marginaal tarief 37%: jaarlijks € 1.850 belastingvoordeel. Over vijf jaar € 9.250 voordeel op een totale gift van € 25.000. Netto kostprijs voor de schenker: € 15.750.
Wat een ANBI moet zijn voor de aftrek werkt.
Een geregistreerde ANBI bij de Belastingdienst. De ANBI-status is gepubliceerd op het ANBI-register, zoekbaar op de website van de Belastingdienst. Wie geld geeft aan een organisatie die zegt "goed doel" maar geen ANBI-status heeft, krijgt geen aftrek.
De gift moet bewijsbaar zijn. Bij geldgiften: bankafschrift met betaling aan de ANBI, en bevestiging van de ANBI van het ontvangen bedrag. Voor periodieke giften: de notariële of onderhandse akte plus de jaarlijkse betalingen. ANBIs zijn verplicht om aan schenkers een schenkingsbewijs af te geven; dat is niet hetzelfde als een bankafschrift maar geldt wel als bewijs.
De nalatenschap aan een ANBI.
Wie bij overlijden vermogen aan een ANBI wil nalaten: dat kan via testament. De ANBI betaalt geen erfbelasting over wat hij erft. Voor het overige van de nalatenschap is dit een effectieve manier om de totale belastingdruk te verlagen, vooral wanneer er geen partner of kind is. Een vrijgezel zonder kinderen die zijn vermogen van € 400.000 aan een goed doel nalaat in plaats van aan een verre neef: in het eerste geval nul euro erfbelasting, in het tweede geval bijna € 140.000.
Een combinatie kan ook: een legaat van een vast bedrag aan een ANBI plus de rest aan familie. Het ANBI-legaat verlaagt de nalatenschap en daarmee de erfbelasting voor de andere erfgenamen. Voor wie sowieso ANBI-doelen had: dit testament-mechanisme is rationeel veel sterker dan de gift bij leven, omdat het én de schenker (geen belastingaftrek nodig) én de andere erfgenamen (minder erfbelasting op de rest) bedient.
De les in één zin.
Schenken aan een ANBI is fiscaal nadrukkelijker dan de meeste schenkers beseffen. Voor terugkerende doelen: een periodieke gift via akte levert meer aftrek op dan losse giften. Voor de nalatenschap: een legaat aan een ANBI is een van de schaarse manieren om erfbelasting daadwerkelijk terug te brengen tot nul over een deel van het vermogen, zonder verdere fiscale kunsten.
Reken jouw situatie door op de erfenis-rekentool: erfbelasting met en zonder ANBI-legaat, restbedrag voor familie. Tarieven 2026.